MEINERSWIJK EN STADSBLOKKEN IN PLANNEN EN BELEID

1993 en 1995: extreem hoge waterafvoeren leiden tot herbezinning op de rivierveiligheid.
1996: de Beleidslijn Ruimte voor de Rivier verbiedt activiteiten in het winterbed van de grote rivieren, die niet onlosmakelijk aan de rivier zijn gebonden (‘nee, tenzij’). Bouwplannen voor Stads-blokken van de baan.
2001: de Stichting Mandelabrug werkt aan een ontwerp voor bebouwing van deze vierbaans autoverkeersbrug en bus- en fietsbrug in twee lagen. Ook de verkeerskrul bij de afrit wordt in het plan meegenomen. Ontwerpbureau VDVDV wil het centrum van Arnhem op deze manier verlengen, zodat een unieke locatie ontstaat voor winkels, woningen en kantoren.
2004: de gemeente Arnhem studeert op de mogelijkheid om in Meinerswijk een stadspark annex Floriadepark te realiseren, volgens ontwerp van H+N+S. Hierin zijn elementen van het plan voor de Mandelabrug opgenomen. Omdat de gemeente de begroting niet rond krijgt, zet men de kandidatuur uiteindelijk niet door.
2005: een nieuwe Beleidslijn Grote Rivieren maakt bouwplannen in het winterbed op sommige plekken onder condities mogelijk via de EMAB-status (Experimenteren Met Aangepast Bouwen); Stadsblokken/Meinerswijk vallen hier onder.
2005: Water als kans, de startnotie voor het Atelier Rivierzone van de gemeente Arnhem legt de basis voor een nog op te stellen ontwikkelingsvisie. Voor Meinerswijk Noord en Stadsblokken houdt men de mogelijkheden voor intensieve stedelijke functies open.
2006: de toenmalige private grondeigenaren overhandigen hun ‘houtkoolschets’ Centraal Park Arnhem aan B&W. Dit plan –dat op uitdrukkelijk verzoek van de gemeente tot stand kwam– bevat een haalbaarheidsonderzoek met als conclusie dat de combinatie van rivierverruiming, natuurontwikkeling en woningbouw budgettair neutraal voor de overheid uitpakt. Het college van B&W reageert positief.
2006: de PKB Ruimte voor de rivier wordt vastgesteld. De PKB koppelt het doel van de rivierveiligheid aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het rivierengebied. Voor Meinerswijk is het doel 7 cm waterstandsdaling door uiterwaardvergraving. Meinerswijk wordt omschreven als een stedelijk uitloopgebied waar de gemeente een parkeiland wil creëren met plek voor recreatie, natuur en stedelijke ontwikkeling.
2006: Phanos neemt op voorspraak van de gemeente de gronden over van de private grond-eigenaren, zodat deze in één hand zijn verenigd. Phanos geeft architectenbureau Krier en Kohl opdracht een gebiedsvisie te ontwikkelen.
2006: in de Tussenrapportage over het Structuurplan Arnhem 2020 wordt de status van Stadsblokken/Meinerswijk veranderd, waardoor ruimte ontstaat voor stedelijke functies. Er ontstaat door de aanwijzing tot gebied voor Experimenteren Met Aangepast Bouwen ruimte voor een meerkleurige ontwikkeling: groen, blauw en rood.
2006: het Ontwikkelingsplan COZA (Centrale Ontwikkelingszone Arnhem) plaatst Stadsblokken in één verband met andere majeure ontwikkelingen, zoals Arnhem Centraal, Rijnboog, Nijmeegseweg en Centrum Zuid. Doel: bevorderen van samenhang tussen ruimtelijke en programmatische ontwikkeling.
2007: het Regionaal Plan Stadsregio Arnhem-Nijmegen 2005-2020 noemt Meinerswijk en Stadsblokken uitdrukkelijk in het kader van de behoefte aan ‘hoogwaardige centrumstedelijke woonwerkmilieus’.
2007: ook het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport 2007 verwijst naar Meinerswijk en Stadsblokken als (inter)nationaal vestigingsklimaat en aantrekkelijk hoogstedelijk woon-milieu, waar wonen, werken, culturele voorzieningen en groen kunnen worden gecombineerd.
2008: de gemeente publiceert het eerste deel -de verkenningsronde- van het participatieproces Stadsblokken/Meinerswijk: Denkrichtingen uit de samenleving. De negen denkrichtingen dienen als input voor de volgende ronde, die uiteindelijk moet leiden tot een door de gemeenteraad vast te stellen ontwikkelingsvisie.
2008: Phanos presenteert zijn visie op het gebied in Ruimte voor mens en natuur. Het eiland-concept, waarin de opgaven en de ambities van de gemeente zijn meegenomen en dat invulling geeft aan de denkrichtingen uit de verkenningsronde:
- als landschappelijke onderlegger kiest het eilandconcept voor differentiatie naar de verschillende onderdelen van het gebied: het waterplassen, de hoger gelegen delen, de havens en de Groene Rivier;
- Arnhem wordt enkele bijzondere iconen rijker: gebouwde en natuurlijke. Het stadspark dat de overgang vormt van het bebouwde eiland naar het natuurontwikkelingsgebied sluit aan bij de groenbeleving van Arnhemmers;
- het cultuurhistorische erfgoed wordt niet alleen zichtbaar gemaakt, maar gedeeltelijk herbouwd. Zoals het huis Meinerswijk dat een nieuwe en openbare functie krijgt;
- de wateropgave in het eilandconcept komt ruimschoots tegemoet aan de eisen die Rijkswaterstaat heeft gesteld in het kader van ‘ruimte voor de rivier’ en voor het benutten van de EMAB-status;
- het eilandconcept maakt de verdere invulling van de natuuropgaven als onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur goed mogelijk. Natuurlijke processen vergroten de diversiteit en de het functioneren van het gebied als schakel in binnen- en buitendijkse processen;
- er is voorzien in het verbeteren van de toegankelijkheid van het gebied, die naar gelang de functie (park of natuurgebied) meer of minder uitgebreid is. Dat geldt voor de verbindingen over de rivier en over de dijk;
- nieuwe activiteiten krijgen kansen op plekken waar dat passend is bij het karakter van het gebied. Genoemd is al de herbouw van het huis Meinerswijk, en de plek voor nieuwe waterwoonconcepten;
- Phanos vult het bebouwd programma in met een genuanceerd en gevarieerd aanbod aan woonmilieus, dat bij de nadere uitwerking nog alle ruimte voor aanpassing en invulling biedt.

De waterkering

MEINERSWIJK EN STADSBLOKKEN IN PLANNEN EN BELEID

1993 en 1995: extreem hoge waterafvoeren leiden tot herbezinning op de rivierveiligheid.
1996: de Beleidslijn Ruimte voor de Rivier verbiedt activiteiten in het winterbed van de grote rivieren, die niet onlosmakelijk aan de rivier zijn gebonden (‘nee, tenzij’). Bouwplannen voor Stads-blokken van de baan.
2001: de Stichting Mandelabrug werkt aan een ontwerp voor bebouwing van deze vierbaans autoverkeersbrug en bus- en fietsbrug in twee lagen. Ook de verkeerskrul bij de afrit wordt in het plan meegenomen. Ontwerpbureau VDVDV wil het centrum van Arnhem op deze manier verlengen, zodat een unieke locatie ontstaat voor winkels, woningen en kantoren.
2004: de gemeente Arnhem studeert op de mogelijkheid om in Meinerswijk een stadspark annex Floriadepark te realiseren, volgens ontwerp van H+N+S. Hierin zijn elementen van het plan voor de Mandelabrug opgenomen. Omdat de gemeente de begroting niet rond krijgt, zet men de kandidatuur uiteindelijk niet door.
2005: een nieuwe Beleidslijn Grote Rivieren maakt bouwplannen in het winterbed op sommige plekken onder condities mogelijk via de EMAB-status (Experimenteren Met Aangepast Bouwen); Stadsblokken/Meinerswijk vallen hier onder.
2005: Water als kans, de startnotie voor het Atelier Rivierzone van de gemeente Arnhem legt de basis voor een nog op te stellen ontwikkelingsvisie. Voor Meinerswijk Noord en Stadsblokken houdt men de mogelijkheden voor intensieve stedelijke functies open.
2006: de toenmalige private grondeigenaren overhandigen hun ‘houtkoolschets’ Centraal Park Arnhem aan B&W. Dit plan –dat op uitdrukkelijk verzoek van de gemeente tot stand kwam– bevat een haalbaarheidsonderzoek met als conclusie dat de combinatie van rivierverruiming, natuurontwikkeling en woningbouw budgettair neutraal voor de overheid uitpakt. Het college van B&W reageert positief.
2006: de PKB Ruimte voor de rivier wordt vastgesteld. De PKB koppelt het doel van de rivierveiligheid aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het rivierengebied. Voor Meinerswijk is het doel 7 cm waterstandsdaling door uiterwaardvergraving. Meinerswijk wordt omschreven als een stedelijk uitloopgebied waar de gemeente een parkeiland wil creëren met plek voor recreatie, natuur en stedelijke ontwikkeling.
2006: Phanos neemt op voorspraak van de gemeente de gronden over van de private grond-eigenaren, zodat deze in één hand zijn verenigd. Phanos geeft architectenbureau Krier en Kohl opdracht een gebiedsvisie te ontwikkelen.
2006: in de Tussenrapportage over het Structuurplan Arnhem 2020 wordt de status van Stadsblokken/Meinerswijk veranderd, waardoor ruimte ontstaat voor stedelijke functies. Er ontstaat door de aanwijzing tot gebied voor Experimenteren Met Aangepast Bouwen ruimte voor een meerkleurige ontwikkeling: groen, blauw en rood.
2006: het Ontwikkelingsplan COZA (Centrale Ontwikkelingszone Arnhem) plaatst Stadsblokken in één verband met andere majeure ontwikkelingen, zoals Arnhem Centraal, Rijnboog, Nijmeegseweg en Centrum Zuid. Doel: bevorderen van samenhang tussen ruimtelijke en programmatische ontwikkeling.
2007: het Regionaal Plan Stadsregio Arnhem-Nijmegen 2005-2020 noemt Meinerswijk en Stadsblokken uitdrukkelijk in het kader van de behoefte aan ‘hoogwaardige centrumstedelijke woonwerkmilieus’.
2007: ook het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport 2007 verwijst naar Meinerswijk en Stadsblokken als (inter)nationaal vestigingsklimaat en aantrekkelijk hoogstedelijk woon-milieu, waar wonen, werken, culturele voorzieningen en groen kunnen worden gecombineerd.
2008: de gemeente publiceert het eerste deel -de verkenningsronde- van het participatieproces Stadsblokken/Meinerswijk: Denkrichtingen uit de samenleving. De negen denkrichtingen dienen als input voor de volgende ronde, die uiteindelijk moet leiden tot een door de gemeenteraad vast te stellen ontwikkelingsvisie.
2008: Phanos presenteert zijn visie op het gebied in Ruimte voor mens en natuur. Het eiland-concept, waarin de opgaven en de ambities van de gemeente zijn meegenomen en dat invulling geeft aan de denkrichtingen uit de verkenningsronde:
- als landschappelijke onderlegger kiest het eilandconcept voor differentiatie naar de verschillende onderdelen van het gebied: het waterplassen, de hoger gelegen delen, de havens en de Groene Rivier;
- Arnhem wordt enkele bijzondere iconen rijker: gebouwde en natuurlijke. Het stadspark dat de overgang vormt van het bebouwde eiland naar het natuurontwikkelingsgebied sluit aan bij de groenbeleving van Arnhemmers;
- het cultuurhistorische erfgoed wordt niet alleen zichtbaar gemaakt, maar gedeeltelijk herbouwd. Zoals het huis Meinerswijk dat een nieuwe en openbare functie krijgt;
- de wateropgave in het eilandconcept komt ruimschoots tegemoet aan de eisen die Rijkswaterstaat heeft gesteld in het kader van ‘ruimte voor de rivier’ en voor het benutten van de EMAB-status;
- het eilandconcept maakt de verdere invulling van de natuuropgaven als onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur goed mogelijk. Natuurlijke processen vergroten de diversiteit en de het functioneren van het gebied als schakel in binnen- en buitendijkse processen;
- er is voorzien in het verbeteren van de toegankelijkheid van het gebied, die naar gelang de functie (park of natuurgebied) meer of minder uitgebreid is. Dat geldt voor de verbindingen over de rivier en over de dijk;
- nieuwe activiteiten krijgen kansen op plekken waar dat passend is bij het karakter van het gebied. Genoemd is al de herbouw van het huis Meinerswijk, en de plek voor nieuwe waterwoonconcepten;
- Phanos vult het bebouwd programma in met een genuanceerd en gevarieerd aanbod aan woonmilieus, dat bij de nadere uitwerking nog alle ruimte voor aanpassing en invulling biedt.

De waterkering