Het plan

Stadsblokken - Meinerswijk

Meer natuur, meer recreatie en het aanpakken van de verslonzing, dát zijn de uitgangspunten van de plannen voor Stadsblokken Meinerswijk. Het is onze ambitie om voor Arnhem een natuur-, recreatie- en woongebied te realiseren dat in Nederland zijn weerga niet kent. Arnhem steunt deze ambitie, zo blijkt ook uit het vaststellen van het Masterplan op 18 december 2017 en  de uitslag van het referendum over de toekomst van het gebied dat op 30 november 2016 werd gehouden. Een ruime meerderheid van de Arnhemmers sprak zich toen positief uit voor verbetering van deze unieke plek midden in Arnhem.
 
Stadsblokken Meinerswijk biedt enorme kansen voor de stad. De Arnhemmer komt momenteel echter maar zelden met het gebied in aanraking, omdat het moeilijk toegankelijk is, ruig en op sommige plekken vervuild of verslonsd. KWP werkt momenteel plannen uit om het gebied toegankelijk en aantrekkelijk te maken. Dit doen we door de zwakke plekken in het gebied op te knappen en 142 hectare (ruim 193 voetbalvelden) aan natuur- en recreatiegebied aan de gemeente over te dragen. Zo ontstaat een enorm aaneengesloten uiterwaardenpark – het grootste van Europa – dat straks een natuurlijke verbinding tussen Arnhem-Noord en -Zuid vormt.
Om dit te kunnen financieren, is kleinschalige bebouwing van minder dan 1% van het totale gebied nodig: zo draaien de Arnhemmers niet voor de op. Ruim 99 procent komt beschikbaar voor natuur, recreatie en cultuur op een schaal die nu nog nergens mogelijk is binnen de Arnhemse stadsgrenzen.

 

Geschiedenis

In 2012 is de gebiedsvisie voor Stadsblokken Meinerswijk vastgesteld. In deze visie is het doel geformuleerd om van Stadsblokken Meinerswijk één robuust uiterwaardenpark te maken van circa 300 ha. Voor een deel is dat ook uitgevoerd. Voor de 2e fase van de realisatie van dat uiterwaardenpark is een Masterplan opgesteld. Het uitwerkingskader gebiedsvisie fase 2 welke door de gemeenteraad van de gemeente Arnhem in 2016 is vastgesteld, vormt hiervoor het vertrekpunt.
In het in 2016 georganiseerde referendum heeft de Arnhemse bevolking zich overtuigend uitgesproken vóór het uitwerkingskader fase 2 gebiedsvisie. Toch is er ook nee gestemd en zijn in de aanloop naar dit referendum ook zorgen geuit. Daarom is met het opstellen van het Masterplan gekozen voor een transparant en toegankelijk proces waarbij iedereen inspraak kon hebben en waarin KondorWessels Projecten, de gemeente Arnhem en de ontwerpers actief met bewoners en gebruikers van het gebied om tafel zijn gegaan gaan om oplossingen te vinden voor veronderstelde conflicten. Het Masterplan is op 18 december 2017 door de gemeenteraad van Arnhem vastgesteld.
Het Masterplan vormt de basis voor het opstellen van het ontwerp bestemmingsplan. In de loop van 2018 beslist de gemeenteraad van Arnhem over vaststelling. De uitwerkingsprincipes geven het idee en de sfeer van de inrichting weer voor de toekomst van Stadsblokken Meinerswijk. Deze principes blijven in de fase van het Masterplan abstract, momenteel werkt KondorWessels Projecten aan een integraal stedenbouwkundig & landschapsplan. Hierin zijn details en beeldkwaliteit beter zichtbaar.

impressie oever noord

 

Het Masterplan

Door het samenvoegen van de overgrote delen van het gebied ontstaat een aaneengesloten robuust uiterwaardenpark. Bijna 300 hectare natuurgebied als stadscentrum, waar bevers rondzwemmen en wat soms grotendeels onder water staat. Een nieuwe nevengeul vormt een biotoop voor vissen, vogels, recreanten en het uitzicht voor nieuwe bewoners. Door het ‘activeren’ van bestaande havens, ontstaan bijzondere levendige enclaves verscholen in het groen.
Het landschap is aaneengesloten, toegankelijk maar ook afwisselend. De beleving van de rijn staat centraal. Waar het overgrote deel van de  Arnhemse noordelijke Rijnoevers stenig of geprivatiseerd zijn, kan je aan deze, zachte zijde van de Rijn het water aanraken, sterker - je kan er in springen. In de nieuwe nevengeul kun je straks zwemmen en varen, en ook de reeds gerealiseerde nevengeul bij Stadsblokken is straks geschikt om in te zwemmen. Hier ligt Arnhem aan het strand. Arnhem maakt de sprong in de Rijn. Van bijna-niemandsland in het geografische midden van de stad tot een stadshart dat noord en Zuid samenbrengt.
 
Als basis voor het Masterplan formuleerden we 9 principes die voortkomen uit de gebiedsvisie en het uitwerkingskader. Deze uitgangspunten zijn richtinggevend voor alle ingrepen in
Stadsblokken Meinerswijk.
 
1. De rivier op 1
Voor alle inrichtingsmaatregelen en ontwerpvraagstukken zijn de rivier, de logica van het rivierenlandschap en de identiteit die daarmee samenhangt van doorslaggevend belang.
 
2. Duurzaamheid
Het doorontwikkelen van een 300 hectare groot uiterwaardenpark in het midden van de stad, waar de rivier, natuurontwikkeling, infrastructuur, wonen en recreatie zo innig samen komen, schept verplichtingen als het gaat om duurzaamheid. Nergens wordt je zo direct geconfronteerd met klimaat en de verstandhouding tussen mens en natuur als hier. Dat resulteert in de volgende ambities:
•           meer ruimte voor de rivier
•           ontwikkelen van meer natuur
•           klimaatbestendig bouwen
•           natuurinclusief bouwen
•           energieneutraal bouwen
•           geen aansluiting op gas
•           stimuleren wandelen, fietsen en sporten
•           faciliteren van elektrisch rijden
•           slim en beperkt verlichten
Alle toe te voegen bebouwing scoort volgens GPR "Duurzaam Bouwen" tenminste een 8 op alle aspecten.
 
3. Doordacht achteloze basis
We koesteren het huidige, informele en stoere karakter van het gebied. Uiterwaardenpark Stadsblokken Meinerswijk is en blijft onnadrukkelijk, gevoelsmatig niet-ontworpen.
 
4. Robuuste natuur, autonoom landschap
Stadsblokken Meinerswijk is een stuk van een veel groter landschap dat zich uitstrekt van de Alpen tot de Noordzee. Hoewel het geografisch midden van Arnhem, lijkt de stad hier soms heel ver weg. Aaneengesloten robuuste natuur vormt hier de regel!
 
5. Continuïteit
Een eindeloos uiterwaardenlandschap betekent: grote, lineaire nevengeulen. Een eeneengesloten in plaats van een versnipperd landschapsbeeld. Grote aaneengesloten beheersgebieden. Zo min mogelijk versnippering door bordjes en hekjes. Lange lijnen, ononderbroken fietspaden langs de Rijn, logisch doorlopende wandelroutes.
 
6. Verbinding met de stad
Met de ontwikkeling van Stadsblokken Meinerswijk maakt Arnhem de sprong ín de rijn, vanaf Noord en Zuid. Hier komen beide stadsdelen samen, niet langer gescheiden, maar samengebracht door de rivier. De nu nog gebrekkige verbinding met omliggende stad, moet voor alle vormen verkeer verbeterd. Hoe groot en deels bewoond ook, Stadsblokken Meinerswijk is straks een park. Dat betekent dat voetgangers, fietsers, kano’s en de pont voorop staan.
 
7. Dynamisch en Luw
Stadsblokken Meinerswijk krijgt een gradatie in stedelijke/recreatieve dynamiek. Stadsblokken, dat door zijn ligging tussen centrum en Malburgen het meest directe uitloopgebied voor de stedeling is, kent de meeste dynamiek. Het uiterste zuiden van Meinerswijk, wat door de ligging van plassen en het ontbreken van kades een ontoegankelijk gebied is, is het meest luw en rustgebied voor o.a. de bever.
 
8. Enclaves
De gehuchten De Praets, Het Heuveltje en Meinerswijk zijn vanzelfsprekend onderdeel van het uiterwaardenlandschap. Doordat het gebied transformeert in een aaneengesloten, natuurlijk uiterwaardenpark, verandert de context van deze gehuchten wel; het zijn straks cultuurhistorische enclaves binnen het natuurgebied. Ook de nieuw te ontwikkelen buurtschappen rond Van Workum en ASM liggen als enclaves in dat continue landschap; op een heldere, natuurlijke manier begrensd, het zijn wereldjes op zich, met een eigen, onderscheidende identiteit, die je duidelijk binnenkomt en weer verlaat. Ook in het klein liggen culturele toevoegingen in het gebied als enclaves in het landschap: het romeinse Castellum, een sportveld, of de individuele woning op het toekomstige Meinerseiland: ze zijn een klein stukje cultuur in een aaneengesloten riviernatuurgebied, onopvallend en verrassend tegelijkertijd.

 
9. Zichtbaar verleden
De grote hoeveelheid zichtbare én onzichtbare cultuurhistorie in het gebied vormt een extra laag in de beleving van het uiterwaardenpark. Zowel de meer zichtbare cultuurhistorie als de nog wél zichtbare cultuurhistorie kan nadrukkelijk de aandacht krijgen.
 


Communicatieplan

Nu het Uitwerkingskader en Masterplan zijn vastgesteld, is het ontwerp bestemmingsplan de volgende belangrijke mijlpaal. Aan het einde van elke fase van de planvorming voor Stadsblokken Meinerswijk werkt KondorWessels Projecten het communicatieplan voor de volgende fase uit en geeft inzicht in de fases die nog komen. KondorWessels Projecten heeft daarom in samenspraak met de gemeente Arnhem het communicatieplan uit 2017 vervangen door een actueel exemplaar. In dit plan zijn de communicatiestrategie en -activiteiten richting de vaststelling van het Bestemmingsplan vastgelegd. Download het plan op de website en blijf zo op de hoogte.

communicatieplan